|
Instruxit Corpus Thomisticum
Opera omnia S. Thomae Subsidia studii ab Enrique
Alarcón collecta et edita
Pampilonae ad Universitatis
Studiorum Navarrensis aedes A. D. MMII
Quaestio I De Veritate
Quaestio
est de veritate
Articuli
Primo quid est
veritas [In I Sententiarum, d. 8, q. 1, a. 3;
19, q. 5, a. 1; Summa Theologiae, I, q. 16, a. 1, a. 3]
Secundo utrum veritas principalius inveniatur in
intellectu quam in rebus.
Tertio utrum veritas sit tantum in intellectu
componente et dividente.
Quarto utrum sit tantum una veritas qua omnia
sunt vera [In I Sententiarum, d. 19, q. 5, a. 2; a. 8; S
Th, I, q. 16, a6]Quinto, utrum aliqua alia veritas praeter primam
veritatem sit aeterna.
Sexto, an veritas creata sit immutabilis.
Septimo utrum veritas in divinis dicatur
essentialiter vel personaliter.
Octavo utrum omnis veritas sit a veritate prima.
Nono, utrum veritas sit in sensu.
Decimo utrum res aliqua sit falsa.
Undecimo, utrum falsitas sit in sensibus.
Duodecimo utrum falsitas sit in intellectu. |
Traducción española de Jesús López García con retoques CUESTIÓN I LA VERDAD La cuestión es la verdad
Artículos
- Primero, ¿qué es la verdad?
[Com ISententiarum, d. 8, q. 1, a. 3;
19, q. 5, a. 1; Suma Teológica, I, q. 16, a. 1, a. 3]
-
Segundo, si la verdad se encuentra de un modo más principal en
el entendimiento que en las cosas.
-
Tercero, si la verdad se halla solamente en el
entendimiento que compone y divide [en el juicio].
- Cuarto, si hay una sola verdad por la que todas las cosas son
verdaderas.
[Coment
al Libro I de las Sentencias d. 19, q. 5, a. 2; a. 8; S
Th, I, q. 16, a. 6]
-
Quinto, si, aparte de la primera, hay alguna otra verdad eterna.
-
Sexto, si la verdad creada es inmutable.
-
Séptimo, si la verdad se atribuye a Dios en sentido esencial o
personal.
-
Octavo, si toda verdad procede de la verdad primera.
-
Noveno, si la verdad se encuentra en los sentidos.
-
Décimo, si hay alguna cosa falsa.
-
Undécimo, si en los sentidos se da la falsedad.
-
Duodécimo, si se da la falsedad en el entendimiento
|
|
Quaestio II De Veritate
Quaestio
est de scientia Dei
Articuli
-
Primo an scientia Deo conveniat.
-
Secundo an sciat seipsum.
-
Tertio an sciat alia a se.
-
Quarto an habeat certam et determinatam cognitionem de rebus.
-
Quinto an cognoscat singularia.
-
Sexto an intellectus humanus singularia cognoscat.
-
Septimo an Deus cognoscat singularia nunc esse vel non esse.
-
Octavo an Deus cognoscat non entia.
-
Nono an Deus sciat infinita.
-
Decimo an Deus possit facere infinita.
-
Undecimo an scientia de Deo et de nobis dicatur aequivoce.
-
Duodecimo an Deus sciat futura contingentia.
-
Tertiodecimo an scientia Dei sit variabilis.
-
Quartodecimo an scientia Dei sit causa rerum.
-
Quintodecimo an Deus sciat mala.
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques CUESTIÓN 2 LA CIENCIA DE DIOS
Artículos
-
Primero, si es conveniente atribuir ciencia a Dios.
-
Segundo, si Dios se conoce a Sí mismo.
- Tercero, si conoce las cosas distintas de Sí mismo.
- Cuarto, si posee un conocimiento cierto y determinado de las
cosas.
- Quinto, si conoce las cosas singulares.
- Sexto, si el entendimiento humano conoce las cosas singulares.
- Séptimo, si Dios conoce que las cosas singulares existen o no
existen actualmente.
- Octavo, si Dios conoce los no entes.
- Noveno, si Dios conoce infinitas cosas.
- Décimo, si Dios puede hacer infinitas cosas.
- Undécimo, si la ciencia en Dios y en nosotros se dice de
manera equívoca.
- Duodécimo, si Dios conoce los futuros contingentes.
- Decimotercero, si la ciencia de Dios es variable.
- Decimocuarto, si la ciencia de Dios es causa de las cosas.
- Decimoquinto, si Dios conoce los males.
|
|
Quaestio III De Veritate
Quaestio
est de ideis
Articuli
-
Primo an sint ideae in Deo.
-
Secundo an sit ponere plures ideas.
-
Tertio an pertineant ad cognitionem speculativam.
-
Quarto an malum habeat ideam.
-
Quinto an materia prima habeat ideam.
-
Sexto an in Deo sit idea eorum quae non sunt nec erunt nec fuerunt.
-
Septimo an accidentia habeant ideam in Deo.
-
Octavo an singularia habeant ideam in Deo.
|
Traducción española de Carlos Llano Cifuentes con retoques CUESTIÓN 3 LAS IDEAS
Artículos
- Primero, si existen ideas en Dios.
- Segundo, si hay multiplicidad de ideas.
- Tercero, si las ideas se atañen al conocimiento especulativo.
- Cuarto, si [en Dios] hay idea del mal.
- Quinto, si [en Dios] hay idea de la materia prima.
- Sexto, si en Dios hay idea de las cosas que no son, ni
serán, ni fueron.
- Séptimo, si en Dios hay ideas de los accidentes.
- Octavo, si en Dios hay idea de los singulares.
|
|
Quaestio IV De Veritate
Quaestio
est de Verbo
Articuli
-
Primo utrum verbum proprie dicatur in divinis.
-
Secundo utrum
Verbum in divinis dicatur essentialiter vel personaliter
tantum.
-
Tertio utrum verbum
Spiritui Sancto conveniat.
-
Quarto utrum
Pater dicat creaturam Verbo quo dicit Se.
-
Quinto utrum hoc nomen
Verbum importet respectum ad creaturam.
-
Sexto utrum res verius sint in
Verbo vel in seipsis.
-
Septimo utrum verbum sit eorum quae nec sunt, nec erunt, nec fuerunt.
-
Octavo utrum omne quod factum est, sit vita in
Verbo.
|
Traducción española de María Jesús Soto-Bruna con retoques CUESTIÓN 4 EL VERBO
Artículos
- Primero, si Verbo en Dios se dice en sentido
propio.
- Segundo, si Verbo en Dios se dice esencialmente o sólo
personalmente.
- Tercero, si el Verbo conviene al Espíritu Santo.
- Cuarto, si el Padre profiere la criatura con el mismo Verbo con
el que se dice a Sí mismo.
- Quinto, si el nombre de Verbo comporta referencia a la criatura.
- Sexto, si las cosas son más verdaderamente en el Verbo o en sí
mismas.
- Séptimo, si el verbo es propio de las cosas que no son, ni serán,
ni fueron.
- Octavo, si todo lo que ha sido hecho es vida en el Verbo.
|
|
Quaestio V De Veritate
Quaestio
est de Providentia
Articuli
-
Primo ad quod attributorum
Providentia reducatur.
-
Secundo utrum mundus
Providentia regatur.
-
Tertio utrum divina
Providentia ad corruptibilia se extendat.
-
Quarto utrum omnes motus et actiones horum inferiorum corporum
subdantur divinae Providentiae.
-
Quinto utrum humani actus
Providentia regantur.
-
Sexto utrum animalia bruta et eorum actus divinae
Providentiae
subdantur.
-
Septimo utrum peccatores divina
Providentia regantur.
-
Octavo utrum tota corporalis creatura gubernetur divina
Providentia
mediante creatura angelica.
-
Nono utrum per corpora caelestia disponat divina
Providentia
inferiora corpora.
-
Decimo utrum humani actus gubernentur a divina
Providentia
mediantibus corporibus caelestibus.
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques
CUESTIÓN 5 LA PROVIDENCIA
Artículos
- Primero, ¿a cuál de los atributos
divinos se reduce la Providencia?
- Segundo, si el mundo es gobernado por la
Providencia.
- Tercero, si la divina Providencia se extiende a las cosas
corruptibles.
- Cuarto, si todos los movimientos y las acciones de los cuerpos
inferiores están sometidos a la divina Providencia.
- Quinto, si los actos humanos están gobernados por la
Providencia.
- Sexto, si los animales y sus actos
están sometidos a la divina Providencia.
- Séptimo, si los pecadores son gobernados por la
divina Providencia.
- Octavo, si toda criatura corporal es gobernada por la
divina Providencia mediante la criatura angélica.
- Noveno, si la divina Providencia gobierna los cuerpos inferiores
mediante los cuerpos celestes.
- Décimo, si los actos humanos son gobernados por la
divina Providencia mediante los cuerpos celestes.
|
|
Quaestio VI De Veritate
Quaestio
est de praedestinatione
Articuli
-
Primo utrum praedestinatio pertineat ad scientiam vel
voluntatem.
-
Secundo utrum praescientia meritorum sit causa vel ratio
praedestinationis.
-
Tertio utrum praedestinatio certitudinem habeat.
-
Quarto utrum numerus praedestinatorum sit certus.
-
Quinto utrum praedestinatis sit certa sua praedestinatio.
-
Sexto utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum.
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques CUESTIÓN 6 LA PREDESTINACIÓN
Artículos
- Primero, se pregunta si la predestinación pertenece a la ciencia
o a la voluntad.
- Segundo, si la presciencia de los méritos es causa o razón de la
predestinación.
- Tercero, si hay certeza de la predestinación.
- Cuarto, si el número de la predestinación es cierto.
- Quinto, si los predestinados tienen certeza de su
predestinación.
- Sexto, si la predestinación puede ser ayudada por las oraciones
de los santos.
|
|
Quaestio VII De Veritate
Quaestio
est de libro vitae
Articuli
-
Primo utrum liber vitae sit quid creatum.
-
Secundo utrum liber dicatur essentialiter vel personaliter in
divinis.
-
Tertio utrum liber vitae approprietur
Filio.
-
Quarto utrum liber vitae idem sit quod praedestinatio.
-
Quinto utrum liber vitae dicatur respectu vitae increatae.
-
Sexto utrum liber vitae dicatur respectu vitae naturae in creaturis.
-
Septimo utrum liber vitae dicatur simpliciter respectu vitae gratiae.
-
Octavo utrum possit dici liber mortis, sicut dicitur liber vitae.
-
Nono quaeritur utrum aliquid de libro vitae deleri possit (authenticitate
probabilis)
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques
CUESTIÓN 7 EL LIBRO DE LA VIDA
Artículos
- Primero, se pregunta si el libro de la vida es algo creado.
- Segundo, si el libro de la vida se dice en lo divino de modo
esencial o personal.
- Tercero, si el libro de la vida es apropiado al Hijo.
- Cuarto, si el libro de la vida es
lo mismo que la
predestinación.
- Quinto, si el libro de la vida se
dice respecto a la vida
increada.
- Sexto, si el libro de la vida se
dice respecto a la vida natural
en las criaturas.
- Séptimo, si el libro de la vida se
dice simplemente
respecto a la vida de la gracia.
- Octavo, si puede decirse libro de la muerte,
como se dice libro de la vida.
- Noveno (de autenticidad probable),
se pregunta si puede borrarse algo del libro de la vida.
|
|
Quaestio VIII De Veritate
Quaestio
est de cognitione Angelorum
Articuli
-
Primo utrum Angeli videant Deum per essentiam.
-
Secundo utrum intellectus Angeli vel hominis beati essentiam divinam
comprehendat.
-
Tertio utrum Angelus ex propriis naturalibus potuerit pertingere ad
videndum Deum per essentiam.
-
Quarto utrum Angelus videns Deum per essentiam, omnia cognoscat.
-
Quinto utrum visio rerum in
Verbo sit per aliquas similitudines
rerum in intellectu angelico existentes.
-
Sexto utrum Angelus cognoscat seipsum.
-
Septimo utrum Angelus unus intelligat alium.
-
Octavo utrum Angelus res materiales cognoscat per formas aliquas, an
per essentiam sui cognoscentis.
-
Nono utrum formae per quas Angeli cognoscunt res materiales, sint
innatae, vel a rebus acceptae.
-
Decimo utrum Angeli superiores habeant cognitionem per formas magis
universales quam inferiores.
-
Undecimo utrum Angelus cognoscat singularia.
-
Duodecimo utrum Angeli cognoscant futura.
-
Tertiodecimo utrum Angeli scire possint occulta cordium.
-
Quartodecimo utrum Angeli simul multa cognoscant.
-
Quintodecimo utrum Angeli cognoscant res discurrendo de uno in aliud.
-
Sextodecimo utrum in Angelis distingui debeat cognitio matutina et
vespertina.
-
Decimoseptimo utrum cognitio angelica sufficienter per matutinam et
vespertinam dividatur.
|
Traducción española de Ángel Luis González y Juan
Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 8 EL CONOCIMIENTO DE LOS ÁNGELES
Artículos
- Primero, se pregunta si los ángeles ven a Dios por esencia.
- Segundo, si el entendimiento del ángel o del hombre bienaventurado comprende la esencia divina.
- Tercero, si el ángel por sus propias fuerzas naturales hubiera
podido alcanzar a ver a Dios por esencia.
- Cuarto, si el ángel, viendo a Dios por esencia, conoce todas las
cosas.
- Quinto, si la visión de las cosas en el Verbo se realiza por
medio de algunas semejanzas de las cosas existentes en el
entendimiento angélico.
- Sexto, si el ángel se conoce a sí mismo.
- Séptimo, si un ángel puede entender a otro.
- Octavo, si el ángel conoce las cosas materiales por medio de
algunas formas, o mediante su esencia de
cognoscente.
- Noveno, si las formas mediante las cuales los ángeles conocen
las cosas materiales son innatas, o recibidas de las cosas.
- Décimo, si los ángeles superiores tienen conocimiento por medio
de formas más universales que los inferiores.
- Undécimo, si el ángel conoce los singulares.
- Duodécimo, si el ángel conoce las cosas futuras.
- Decimotercero, si los ángeles pueden conocer las cosas ocultas
de los corazones.
- Decimocuarto, si los ángeles pueden conocer muchas cosas
simultáneamente.
- Decimoquinto, si los ángeles conocen las cosas discurriendo de
unas a otras.
- Decimosexto, si en los ángeles debe distinguirse el conocimiento
matutino y vespertino.
- Decimoséptimo, si el conocimiento angélico se divide de modo
suficiente en matutino y vespertino.
|
|
Quaestio IX De Veritate
Quaestio
est de
communicatione scientia angelica per illuminationes et locutiones
Articuli
-
Primo utrum unus Angelus alium illuminet.
-
Secundo utrum inferior Angelus semper illuminetur a superiori.
-
Tertio utrum unus Angelus alium illuminando, eum purget.
-
Quarto utrum unus Angelus alii loquatur.
-
Quinto utrum inferiores Angeli superioribus loquantur.
-
Sexto utrum requiratur determinata distantia localis ad hoc quod unus
Angelus alii loquatur.
-
Septimo utrum unus Angelus possit alii loqui, ita quod alii locutionem
eius non percipiant.
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques CUESTIÓN 9 LA COMUNICACIÓN DE LA CIENCIA ANGÉLICA
Artículos
- Primero, se pregunta si un ángel puede iluminar a otro.
- Segundo, si un ángel inferior es iluminado siempre por
uno superior.
- Tercero, si un ángel al iluminar a otro, lo purifica.
- Cuarto, si un ángel habla a otro ángel.
- Quinto, si los ángeles inferiores hablan a los superiores.
- Sexto, si se requiere una determinada distancia local para que
un ángel hable a otro ángel.
- Séptimo, si un ángel puede hablar a otros de manera que
los demás no perciban su locución.
|
|
Quaestio X De Veritate
Quaestio
est de mente in qua est imago Trinitatis
Articuli
-
Primo utrum mens, prout in ea ponitur imago Trinitatis, sit essentia
animae.
-
Secundo utrum in mente sit memoria.
-
Tertio utrum memoria distinguatur ab intelligentia, sicut potentia a
potentia.
-
Quarto utrum mens cognoscat res materiales.
-
Quinto utrum mens nostra possit cognoscere materialia in singulari.
-
Sexto utrum mens humana cognitionem accipiat a sensibilibus.
-
Septimo utrum in mente sit imago Trinitatis, secundum quod
materialia cognoscit.
-
Octavo utrum mens seipsam per essentiam cognoscat, aut per aliquam
speciem.
-
Nono utrum mens nostra cognoscat habitus in anima existentes, per
essentiam suam.
-
Decimo utrum aliquis possit scire se habere caritatem.
-
Undecimo utrum mens in statu viae possit videre Deum per essentiam.
-
Duodecimo utrum Deum esse, sit per se notum menti humanae.
-
Tertiodecimo utrum per naturalem rationem possit cognosci Trinitas
personarum.
|
Traducción española de Ángel Luis González con retoques CUESTIÓN 10 LA MENTE
Artículos
- Primero, si la mente, en cuanto que está en ella la imagen de la
Trinidad, es la esencia del alma.
- Segundo, si la memoria se encuentra en la mente.
- Tercero, si la memoria se distingue de la inteligencia, como una
potencia de otra.
- Cuarto, si la mente conoce las cosas materiales.
- Quinto, si nuestra mente puede conocer las cosas materiales en
su singularidad.
- Sexto, si la mente humana recibe el conocimiento de las cosas
sensibles.
- Séptimo, si la imagen de la Trinidad está en la mente, como
cognoscente de las cosas materiales.
- Octavo, si la mente se conoce a sí misma por esencia o por una
especie.
- Noveno, si nuestra mente conoce los hábitos existentes en el
alma, por la esencia de ella.
- Décimo, si alguien puede saber que tiene caridad.
- Undécimo, si la mente en nuestro estado de viadores puede ver a
Dios por esencia.
- Duodécimo, si para la mente humana es de suyo evidente que Dios
existe.
- Decimotercero, si la Trinidad de personas puede ser conocida por
la razón natural.
|
| Quaestio XI De Veritate
Quaestio
est de magistro Articuli
-
Primo utrum homo possit docere et dici magister vel solus Deus.
-
Secundo utrum aliquis possit dici magister sui ipsius.
-
Tertio utrum homo ab Angelo doceri possit.
-
Quarto utrum docere sit actus vitae activae vel contemplativae.
|
Traducción española de Francisco Altarejos con retoques
CUESTIÓN 11 EL MAESTRO
Artículos
- Primero, se pregunta si el hombre
puede enseñar y ser llamado maestro o sólo Dios.
- Segundo, si alguien puede ser
llamado maestro de sí mismo.
- Tercero, si el hombre puede ser
enseñado por un ángel.
- Cuarto, si el enseñar es un acto de
la vida activa o de la contemplativa.
|
|
Quaestio XII De Veritate
Quaestio
est de prophetia
Articuli
-
Primo utrum prophetia sit habitus, vel actus.
-
Secundo utrum prophetia sit de conclusionibus scibilibus.
-
Tertio utrum prophetia sit naturalis.
-
Quarto utrum ad prophetiam habendam requiratur dispositio naturalis.
-
Quinto utrum ad prophetiam requiratur bonitas morum.
-
Sexto utrum prophetae videant in speculo aeternitatis.
-
Septimo utrum in revelatione prophetica imprimantur divinitus in
mentem prophetae novae rerum species, vel solum intellectuale lumen.
-
Octavo utrum omnis revelatio prophetica fiat Angelo mediante.
-
Nono utrum propheta semper quando a spiritu prophetiae tangitur, a
sensibus alienetur.
-
Decimo utrum prophetia convenienter dividitur in prophetiam
praedestinationis, praescientiae et comminationis.
-
Undecimo utrum in prophetia inveniatur immobilis veritas.
-
Duodecimo utrum prophetia, secundum intellectualem visionem tantum,
sit eminentior ea quae habet visionem intellectualem simul cum
imaginaria visione.
-
Tertiodecimo utrum gradus prophetiae distinguantur secundum visionem
imaginariam.
-
Quartodecimo utrum Moyses fuerit excellentior aliis prophetis.
|
Traducción española de Ezequiel Téllez con retoques CUESTIÓN 12 LA PROFECÍA
Artículos
- Primero, se pregunta si la profecía es un hábito o un acto.
- Segundo, si la profecía se da sobre conclusiones de ciencia.
- Tercero, si la profecía es natural.
- Cuarto, si para adquirir la profecía se requiere una disposición
natural.
- Quinto, si para la profecía se requiere rectitud de costumbres.
- Sexto, si los profetas ven en el “espejo de la eternidad”.
- Séptimo, si en la revelación profética se imprimen en la mente
del profeta, por voluntad divina, nuevas especies de las cosas, o
sólo una luz intelectual.
- Octavo, si toda revelación profética se produce por mediación de
un ángel.
- Noveno, si cuando el profeta es tocado por el espíritu de
profecía, se enajena siempre de los sentidos.
- Décimo, si es conveniente dividir la profecía en profecía de
predestinación, de presciencia y de conminación.
- Undécimo, si en la profecía se halla una verdad inmutable.
- Duodécimo, si la profecía que es sólo según visión intelectual
es superior a la que tiene visión intelectual junto con visión
imaginaria.
- Decimotercero, si se distinguen grados de profecía, según la
visión imaginaria.
- Decimocuarto, si Moisés fue el más grande de los profetas.
|
|
Quaestio XIII De Veritate
Quaestio
est de raptu (S. Th., II-II, q. 175, a. 1; In II Corinthios, c. 12, lect. 1)
Articuli
-
Primo quid sit raptus.
-
Secundo utrum Paulus in raptu viderit Deum per essentiam.
-
Tertio utrum intellectus alicuius viatoris possit elevari ad
videndum Deum per essentiam sine hoc quod a sensibus abstrahatur.
-
Quarto quanta abstractio requiratur ad hoc quod intellectus Deum per
essentiam videre possit.
-
Quinto quid est illud quod Apostolus circa suum raptum scivit, et
quid nescivit.
|
Traducción española de Ezequiel Téllez con retoques CUESTIÓN 13 EL
ARREBATO
MÍSTICO (S. Th., II-II, q. 175, a. 1; In II Corinthios, c. 12, lect. 1)
Artículos
- Primero, se pregunta qué es el rapto.
- Segundo, si san Pablo en su rapto vio a Dios por esencia.
- Tercero, si el entendimiento de algún viador puede ser elevado a
Dios por esencia, sin que se abstraiga de sus sentidos.
- Cuarto, ¿cuánta abstracción se requiere para que el
entendimiento pueda ver a Dios por esencia?
- Quinto, ¿de qué fue consciente el Apóstol en su rapto y de qué
no fue consciente?
|
|
Quaestio XIV De Veritate
Quaestio
est de fide
Articuli
-
Primo quid sit credere.
-
Secundo quid sit fides.
-
Tertio utrum fides sit virtus.
-
Quarto in quo sit fides sicut in subiecto.
-
Quinto utrum fidei forma sit caritas.
-
Sexto utrum fides informis sit virtus.
-
Septimo utrum sit idem habitus fidei informis et formatae.
-
Octavo utrum obiectum fidei proprium sit veritas prima.
-
Nono utrum fides possit esse de rebus scitis.
-
Decimo utrum necessarium sit homini habere fidem.
-
Undecimo utrum sit necessarium explicite credere.
-
Duodecimo utrum una sit fides modernorum et antiquorum.
|
Traducción española de Santiago Gelonch y Santiago Argüello con
retoques CUESTIÓN 14 LA FE
Artículos
- Primero, se pregunta qué es creer.
- Segundo, qué es la fe.
- Tercero, si la fe es virtud.
- Cuarto, en qué está la fe como en
su sujeto.
- Quinto, si la forma de la fe es la
caridad.
- Sexto, si la fe informe es virtud.
- Séptimo, si es el mismo el hábito
de la fe informe y de la fe formada.
- Octavo, si el objeto propio de la
fe es la verdad primera.
- Noveno, si puede haber fe sobre
cosas sabidas.
- Décimo, si le es necesario al
hombre tener fe.
- Undécimo, si es necesario creer
explícitamente.
- Duodécimo, si es la misma la fe de
los modernos y la de los antiguos.
|
|
Quaestio XV De Veritate
Quaestio
est de ratione superiori et inferiori
Articuli
-
Primo utrum intellectus et ratio sint diversae potentiae in homine.
-
Secundo utrum ratio superior et inferior sint diversae potentiae.
-
Tertio utrum in ratione superiori et inferiori possit esse peccatum.
-
Quarto utrum delectatio morosa sit peccatum mortale.
-
Quinto utrum in ratione superiori possit esse peccatum veniale.
|
Traducción española de Ana Marta González con retoques
CUESTIÓN 15 LA RAZÓN SUPERIOR E
INFERIOR
Artículos
- Primero, se pregunta si el
entendimiento y la razón son potencias diversas en el hombre.
- Segundo, si la razón superior e
inferior son potencias diversas.
- Tercero, si en la razón superior o
inferior puede haber pecado.
- Cuarto, si la delectación morosa es
pecado mortal.
- Quinto, si en la razón superior
puede haber pecado venial.
|
|
Quaestio XVI De Veritate
Quaestio
est de synderesi
Articuli
-
Primo utrum synderesis sit potentia, vel habitus.
-
Secundo utrum synderesis possit peccare.
-
Tertio utrum synderesis in
aliquibus extinguatur.
|
Traducción española de Ana Marta González con retoques CUESTIÓN 16 LA SINDÉRESIS
Artículos
- Primero, se pregunta si la sindéresis es una potencia o un
hábito
- Segundo, si la sindéresis puede pecar
- Tercero, si la sindéresis se extingue en algunos
|
|
Quaestio XVII De Veritate
Quaestio
est de conscientia
Articuli
-
Primo utrum conscientia sit potentia, vel habitus, vel actus.
-
Secundo utrum conscientia possit errare.
-
Tertio utrum conscientia liget.
-
Quarto utrum conscientia erronea liget.
-
Quinto utrum conscientia erronea in indifferentibus plus liget quam
praeceptum praelati vel minus.
|
Traducción española de Ana Marta González con retoques
CUESTIÓN 17 LA CONCIENCIA
Artículos
- Primero, se pregunta si la
conciencia es potencia, hábito o acto.
- Segundo, si la conciencia puede
errar.
- Tercero, si la conciencia obliga.
- Cuarto, si la conciencia errónea
obliga.
- Quinto, si la conciencia errónea
obliga en las cosas indiferentes más o menos que el precepto del
prelado.
|
|
Quaestio XVIII De Veritate
Quaestio
est de cognitione primi hominis in statu innocentiae
Articuli
-
Primo utrum homo in statu innocentiae cognoverit Deum per essentiam.
-
Secundo utrum homo in statu innocentiae Deum per creaturas viderit.
-
Tertio utrum Adam in statu innocentiae fidem de Deo habuerit.
-
Quarto utrum Adam in statu innocentiae habuerit omnium creaturarum
notitiam.
-
Quinto utrum Adam in statu innocentiae Angelos per essentiam viderit.
-
Sexto utrum Adam in statu innocentiae errare sive decipi potuerit.
-
Septimo utrum pueri qui ex Adam in statu innocentiae nascerentur,
plenam rerum omnium scientiam haberent, sicut et Adam habuit.
-
Octavo utrum pueri mox nati in statu innocentiae usum rationis
plenarie habuissent.
|
Traducción española de José Ignacio Murillo con
retoques CUESTIÓN 18 EL CONOCIMIENTO DEL PRIMER HOMBRE EN EL ESTADO DE
INOCENCIA
Artículos
- Artículos Primero, si el hombre en el estado de inocencia conocía a
Dios por esencia.
- Segundo, si el hombre en el estado de inocencia veía a Dios por
medio de las criaturas.
- Tercero, si Adán en el estado de inocencia tenía fe en Dios.
- Cuarto, si Adán en el estado de inocencia tenía noticia de todas
las criaturas.
- Quinto, si Adán en el estado de inocencia veía a los ángeles por
esencia.
- Sexto, si Adán en el estado de inocencia podía errar o ser
engañado.
- Séptimo, si los hijos que hubieran nacido de Adán en el estado
de inocencia habrían tenido ciencia plena de todas las cosas como la
tuvo Adán.
- Octavo, si los niños en el estado de inocencia hubieran tenido
el uso pleno de razón nada más nacer.
|
|
Quaestio XIX De Veritate
Quaestio
est de cognitione animae post mortem
Articuli
-
Primo utrum anima post mortem possit intelligere.
-
Secundo utrum anima separata singularia cognoscat.
|
Traducción española de José Ignacio Murillo con retoques CUESTIÓN 19 EL CONOCIMIENTO DEL ALMA DESPUÉS DE LA MUERTE
Artículos
- Primero, se pregunta si el alma tras la muerte puede entender.
- Segundo, si el alma separada conoce los singulares.
|
|
Quaestio XX De Veritate
Quaestio
est de scientia animae Christi
Articuli
-
Primo utrum in Christo sit ponere scientiam creatam.
-
Secundo utrum anima Christi videat Verbum per aliquem habitum.
-
Tertio utrum Christus scientiam aliam habeat de rebus quam illam qua
cognoscit res in Verbo.
-
Quarto utrum anima Christi sciat in Verbo omnia quae scit Verbum.
-
Quinto utrum anima Christi sciat omnia illa quae Deus potest facere.
-
Sexto utrum cognitione illa qua anima Christi scit res in propria
natura, sciat omnia.
|
Traducción española de Lucas Francisco Mateo Seco con retoques
CUESTIÓN 20 LA CIENCIA DEL ALMA DE CRISTO
Artículos
- Primero, se pregunta si en Cristo
hay que poner una ciencia creada.
- Segundo, si el alma de Cristo ve al
Verbo mediante algún hábito.
- Tercero, si Cristo tiene otra
ciencia de las cosas que aquella con la que las conoce en el Verbo.
- Cuarto, si el alma de Cristo conoce
en el Verbo todas las cosas que sabe el Verbo.
- Quinto, si el alma de Cristo conoce
todas las cosas que Dios puede hacer.
- Sexto, si el alma de Cristo conoce
todas las cosas con aquel conocimiento con que las conoce en la
propia naturaleza de ellas.
|
|
Quaestio XXI De Veritate
Quaestio
est de bono
Articuli
-
Primo utrum bonum aliquid addat super ens.
-
Secundo utrum ens et bonum convertantur secundum supposita.
-
Tertio utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum.
-
Quarto utrum omnia sint bona bonitate prima.
-
Quinto utrum bonum creatum sit bonum per suam essentiam.
-
Sexto utrum bonum creatum consistat in modo, specie et ordine, sicut
Augustinus dicit.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 21 EL BIEN
Artículos
- Primero, se pregunta si el bien añade algo al ente.
- Segundo, si el ente y lo bueno se convierten según los
supuestos.
- Tercero, si el bien según la razón es antes que la verdad.
- Cuarto, si todas las cosas son buenas por la bondad primera.
- Quinto, si el bien creado es bien por su esencia.
- Sexto, si el bien creado consiste en modo, especie y orden, como
dice San Agustín.
|
|
Quaestio XXII De Veritate
Quaestio
est de
de
appetitu boni
et voluntate
Articuli
-
Primo utrum omnia appetant bonum.
-
Secundo utrum omnia appetant ipsum Deum.
-
Tertio utrum appetitus sit quaedam specialis potentia animae.
-
Quarto utrum voluntas in rationalibus sit alia potentia praeter
appetitivam sensitivae partis.
-
Quinto utrum voluntas aliquid de necessitate velit.
-
Sexto utrum voluntas de necessitate velit quidquid vult.
-
Septimo utrum aliquis mereatur illud volendo quod de necessitate
vult.
-
Octavo utrum Deus possit cogere voluntatem.
-
Nono utrum aliqua creatura possit immutare voluntatem, vel imprimere
in ipsam.
-
Decimo utrum voluntas et intellectus sint eadem potentia.
-
Undecimo utrum voluntas sit altior potentia quam intellectus, vel e
converso.
-
Duodecimo utrum moveat voluntas intellectum, et alias vires animae.
-
Tertiodecimo utrum intentio sit actus voluntatis.
-
Quartodecimo utrum eodem motu voluntas velit finem, et intendat ea
quae sunt ad finem.
-
Quintodecimo utrum electio sit actus voluntatis.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 22 EL APETITO DEL BIEN Y LA
VOLUNTAD
Artículos
- Primero, se pregunta si todos los
entes apetecen el bien.
- Segundo, si todos los entes
apetecen el mismo Dios.
- Tercero, si el apetito es una
potencia especial del alma.
- Cuarto, si la voluntad en los entes
racionales es una potencia distinta de la apetitiva en la parte
sensitiva.
- Quinto, si la voluntad quiere algo
por necesidad.
- Sexto, si la voluntad quiere por
necesidad todo lo que quiere.
- Séptimo, si alguien merece al
querer aquello que quiere por necesidad.
- Octavo, si Dios puede coaccionar la
voluntad.
- Noveno, si alguna criatura puede
cambiar la voluntad o imprimir algo en ella.
- Décimo, si la voluntad y el
entendimiento son la misma potencia.
- Undécimo, si la voluntad es
potencia más alta que el entendimiento, o al revés.
- Duodécimo, si la voluntad mueve al
entendimiento y a otras potencias del alma.
- Decimotercero, si la
intención es acto de la voluntad.
- Decimocuarto, si la voluntad quiere
el fin y los medios al fin con un mismo movimiento e intención.
- Decimoquinto, si la elección es
acto de la voluntad.
|
|
Quaestio XXIII De Veritate
Quaestio
est de voluntate Dei
Articuli
-
Et primo quaeritur utrum Deo competat habere voluntatem.
-
Secundo utrum voluntas divina possit distingui per antecedens et
consequens.
-
Tertio utrum voluntas divina convenienter dividatur per voluntatem
beneplaciti et voluntatem signi.
-
Quarto utrum Deus de necessitate velit quidquid vult.
-
Quinto utrum divina voluntas rebus volitis necessitatem imponat.
-
Sexto utrum iustitia in rebus creatis dependeat ex simplici divina
voluntate.
-
Septimo utrum teneamur conformare voluntatem nostram voluntati
divinae.
-
Octavo utrum teneamur conformare voluntatem nostram voluntati
divinae in volito, ut scilicet teneamur velle hoc quod scimus Deum
velle.
|
Traducción española de Socorro Fernández con retoques CUESTIÓN 23 LA VOLUNTAD DE DIOS
Artículos
- Primero, si a Dios le compete tener
voluntad.
- Segundo, si la voluntad divina
puede distinguirse en antecedente y consecuente.
- Tercero, si la voluntad de Dios se
divide convenientemente en voluntad de beneplácito y voluntad de
signo.
- Cuarto, si Dios quiere
necesariamente todo lo que quiere.
- Quinto, si la divina voluntad
impone necesidad a las cosas queridas.
- Sexto, si la justicia en las cosas
creadas depende sólo de la voluntad divina.
- Séptimo, si tenemos que conformar
nuestra voluntad con la voluntad divina.
- Octavo, si tenemos que conformar
nuestra voluntad con la voluntad divina en lo querido como también
tenemos que querer aquello que sabemos que Dios quiere.
|
|
Quaestio XXIV De Veritate
Quaestio
est de libero arbitrio
Articuli
-
Et primo quaeritur, utrum homo sit liberi arbitrii.
-
Secundo utrum liberum arbitrium sit in brutis.
-
Tertio utrum liberum arbitrium sit in Deo.
-
Quarto utrum liberum arbitrium sit potentia, vel non.
-
Quinto utrum liberum arbitrium sit una potentia vel plures.
-
Sexto utrum liberum arbitrium sit voluntas, vel potentia alia a
voluntate.
-
Septimo utrum possit esse aliqua creatura quae liberum arbitrium
habeat naturaliter confirmatum in bono.
-
Octavo utrum liberum arbitrium creaturae possit confirmari in bono
per aliquod donum gratiae.
-
Nono utrum liberum arbitrium hominis in statu viae possit confirmari
in bono.
-
Decimo utrum liberum arbitrium creaturae possit esse obstinatum in
malo, vel immutabiliter firmatum.
-
Undecimo utrum liberum arbitrium hominis in statu viae possit esse
obstinatum in malo.
-
Duodecimo utrum liberum arbitrium sine gratia, in statu peccati
mortalis, possit vitare peccatum mortale.
-
Tertiodecimo utrum aliquis in gratia existens possit vitare peccatum
mortale.
-
Quartodecimo utrum liberum arbitrium possit in bonum sine gratia.
-
Quintodecimo utrum homo sine gratia possit se praeparare ad gratiam
habendam.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 24 EL LIBRE ALBEDRÍO
Artículos
- Primero, si en el hombre hay libre
albedrío.
- Segundo, si hay libre albedrío en
los animales irracionales.
- Tercero, si hay libre albedrío en
Dios.
- Cuarto, si el libre albedrío es o
no una potencia.
- Quinto, si el libre albedrío es una
potencia o muchas.
- Sexto, si el libre albedrío es la
voluntad u otra potencia distinta de la voluntad.
- Séptimo, si puede existir alguna
criatura que tenga el libre albedrío confirmado naturalmente al
bien.
- Octavo, si el libre albedrío de la
criatura puede ser confirmado en el bien por algún don de la gracia.
- Noveno, si el libre albedrío del
hombre en estado de viador puede ser confirmado en el bien.
- Décimo, si el libre albedrío de
alguna criatura puede estar obstinado en el mal o inmutablemente
confirmado.
- Undécimo, si el libre albedrío del
hombre en el estado de viador puede estar obstinado en el mal.
- Duodécimo, si el libre albedrío en
estado de pecado puede evitar el pecado mortal sin la gracia.
- Decimotercero, si alguien estando
en gracia puede evitar el pecado mortal.
- Decimocuarto, si el libre albedrío
puede dirigirse al bien sin la gracia.
- Decimoquinto, si el hombre sin
gracia puede prepararse para tener gracia.
|
|
Quaestio XXV De Veritate
Quaestio
est de sensualitas
Articuli
-
Et primo quaeritur utrum sensualitas sit vis cognitiva, vel
appetitiva tantum.
-
Secundo utrum sensualitas sit simplex potentia, vel dividatur in
plures potentias, scilicet irascibilem et concupiscibilem.
-
Tertio utrum irascibilis et concupiscibilis sit tantum in appetitu
superiori vel inferiori.
-
Quarto utrum sensualitas obediat rationi.
-
Quinto utrum in sensualitate possit esse peccatum.
-
Sexto utrum concupiscibilis sit magis corrupta et infecta quam
irascibilis.
-
Septimo utrum sensualitas in vita ista curari possit a corruptione
praedicta.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 25 LA SENSUALIDAD
Artículos
-
Primero se pregunta si la sensualidad es potencia
cognoscitiva o sólo apetitiva.
-
Segundo, si la sensualidad es una potencia simple
o se divide en varias potencias, a saber, la irascible y la
concupiscible.
-
Tercero, si lo irascible y lo concupiscible están
sólo en el apetito inferior o también en el superior.
-
Cuarto, si la sensualidad obedece a la razón.
-
Quinto, si puede haber pecado en la sensualidad.
-
Sexto, si la sensualidad de lo concupiscible está
más corrompida y es más imperfecta que la de lo irascible.
-
Séptimo. si en esta vida la sensualidad puede
curarse de la señalada corrupción.
|
|
Quaestio XXVI De Veritate
Quaestio
est de passionibus animae
Articuli
-
Et primo quaeritur, utrum naturaliter anima separata a corpore
patiatur.
-
Secundo quomodo anima coniuncta corpori patiatur.
-
Tertio utrum passio sit tantum in appetitiva sensitiva.
-
Quarto secundum quid attendatur contrarietas et diversitas inter
animae passiones.
-
Quinto utrum spes, timor, gaudium et tristitia sint quatuor
principales passiones.
-
Sexto utrum passionibus mereamur.
-
Septimo utrum passio adiuncta merito diminuat aliquid de merito.
-
Octavo utrum huiusmodi passiones fuerint in Christo.
-
Nono utrum passio doloris fuerit in anima Christi quantum ad
superiorem rationem.
-
Decimo utrum per dolorem passionis, qui erat in superiori ratione
Christi, impediretur gaudium fruitionis, et e converso.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 26 LAS PASIONES DEL ALMA
Artículos
- Primero se pregunta cómo padece el alma separada del cuerpo.
- Segundo, cómo sufre el alma unida al cuerpo.
- Tercero, si la pasión está sólo en la facultad apetitiva
sensitiva.
- Cuarto, en orden a qué se considera la contrariedad y la
diversidad entre las pasiones del alma.
- Quinto, si la esperanza, el temor, el gozo y la tristeza son las
cuatro pasiones principales del alma.
- Sexto, si merecemos por las pasiones.
- Séptimo, si la pasión unida al mérito disminuye algo del mérito.
- Octavo, si existieron pasiones de este estilo en Cristo.
- Noveno, si en el alma de Cristo existió la pasión del dolor en
cuanto a la razón superior.
- Décimo, si por el dolor de la pasión que había en la razón
superior de Cristo se impedía el gozo de la fruición, y al revés.
|
|
Quaestio XXVII De Veritate
Quaestio
est de gratia
Articuli
-
Et primo quaeritur utrum gratia sit aliquid creatum positive in
anima.
-
Secundo utrum gratia gratum faciens sit idem quod caritas.
-
Tertio utrum aliqua creatura possit esse causa gratiae.
-
Quarto utrum sacramenta novae legis sint gratiae causa.
-
Quinto utrum in homine uno sit tantum una gratia gratum faciens.
-
Sexto utrum gratia sit in essentia animae sicut in subiecto.
-
Septimo utrum gratia sit in sacramentis.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 27 LA GRACIA
Artículos
- Primero, se pregunta si la gracia es algo creado positivamente
en el alma
- Segundo, si la gracia santificante es lo mismo que la caridad
- Tercero, si alguna criatura puede ser causa de la gracia
- Cuarto, si los sacramentos de la Nueva Ley son causa de la
gracia
- Quinto, si en un hombre hay una sola gracia santificante
- Sexto, si la gracia está en la esencia del alma como en su
sujeto
- Séptimo, si la gracia está en los sacramentos
|
|
Quaestio XXVIII De Veritate
Quaestio
est de iustificatione impii
Articuli
-
Et primo quaeritur utrum iustificatio impii sit remissio peccatorum.
-
Secundo utrum peccatorum remissio possit esse sine gratia.
-
Tertio utrum ad iustificationem impii liberum arbitrium requiratur.
-
Quarto quis motus liberi arbitrii ad iustificationem requiratur,
utrum scilicet motus in Deum.
-
Quinto utrum in iustificatione impii requiratur motus liberi
arbitrii in peccatum.
-
Sexto utrum gratiae infusio et culpae remissio sint idem.
-
Septimo utrum remissio culpae naturaliter praecedat infusionem
gratiae.
-
Octavo utrum in iustificatione impii, motus liberi arbitrii
naturaliter praecedat infusionem gratiae.
-
Nono utrum iustificatio sit in instanti.
|
Traducción española de Juan Fernando Sellés con retoques CUESTIÓN 28 LA JUSTIFICACIÓN DEL IMPÍO
Artículos
- Primero, se pregunta si la
justificación del impío es la remisión de los pecados
- Segundo, si la remisión de los
pecados puede darse sin la gracia
- Tercero, si para la justificación
del impío se requiere el libre albedrío
- Cuarto, qué movimiento del libre
albedrío se requiere para la justificación, y si es el movimiento
hacia Dios
- Quinto, si en la justificación del
impío se requiere el movimiento del libre albedrío con respecto al
pecado
- Sexto, si la infusión de la gracia
y la remisión de la culpa son lo mismo
- Séptimo, si la remisión de la culpa
precede naturalmente a la infusión de la gracia
- Octavo, si en la justificación del
impío el movimiento del libre albedrío precede naturalmente a la
infusión de la gracia
- Noveno, si la justificación del
impío se realiza en el instante
|
|
Quaestio XXIX De Veritate
Quaestio
est de gratia Christi
Articuli
-
Et primo quaeritur, utrum in Christo sit gratia creata.
-
Secundo utrum ad hoc quod natura humana verbo uniretur in persona,
requiratur habitualis gratia.
-
Tertio utrum gratia Christi sit infinita.
-
Quarto utrum gratia capitis Christo conveniat secundum humanam
naturam.
-
Quinto utrum in Christo requiratur habitualis gratia ad hoc quod sit
caput.
-
Sexto utrum Christus mereri potuit.
-
Septimo utrum Christus aliis mereri potuit.
-
Octavo utrum Christus in primo instanti suae conceptionis mereri
potuit.
|
Traducción española de Cruz González-Ayesta con retoques CUESTIÓN 29 LA GRACIA DE CRISTO
Artículos
- Primero, se pregunta si en Cristo se da la gracia creada
- Segundo, si era precisa la gracia habitual para que la
naturaleza humana se uniera a la persona del Verbo
- Tercero, si es infinita la gracia de Cristo
- Cuarto, si a Cristo en cuanto cabeza le conviene la gracia en
razón de su naturaleza humana
- Quinto, si es precisa alguna gracia habitual para que Cristo sea
cabeza
- Sexto, si Cristo pudo merecer
- Séptimo, si Cristo pudo merecer por otros
- Octavo, si Cristo pudo merecer desde el primer instante de su
concepción
|